नेपाल पूर्वाधार 
भक्तपुर। बजारमा दशैंको किनमेल बढेको छ। घरघरमा चाडपर्वको तयारी चलिरहेको छ। तर, भक्तपुरका किसानलाई भने पाकेर पहेँलपुर भएको धान काटेर भित्र्याउने चटारो छ। दशैं र धान पाक्ने समय एकैपटक परेपछि किसान खेतीपातीको काममा व्यस्त भएका छन्।
वर्षभरि खान पुग्ने अन्न सुरक्षित गर्न किसान खेतमा जुटेका छन्। कतै हँसियाले धान काटिँदै छ भने कतै थ्रेसर लगाएर धानका दाना छुट्याउने र बोरामा भरेर भण्डारण गर्ने काम भइरहेको छ। परिवारका सदस्य र छिमेकी मिलेर धान काट्ने तथा भित्र्याउने काम गरिरहेका छन्।
भक्तपुरका कतिपय किसानले अर्मपर्म गरेर धान काटिरहेका छन्। एकअर्काको खेतमा पालैपालो काम गर्दा श्रमको व्यवस्थापन सहज हुने गरेको छ। ग्रामीण बस्तीमा चाडपर्वको चहलपहलसँगै खेतीपातीको व्यस्तता पनि बढेको छ।
यस वर्ष दशैंको समय र धान पाक्ने समय जुधेकाले किसानलाई दोहोरो जिम्मेवारी परेको छ। एकातिर चाडपर्व मनाउने तयारी गर्नुपर्ने छ भने अर्कोतिर खेतमा पाकेको बाली समयमै सुरक्षित गर्नुपर्ने बाध्यता छ। धान खेतमै छाडेर चाडपर्व मनाउन जाँदा मौसम प्रतिकूल भए वर्षभरको मेहनत खेर जान सक्ने चिन्ता किसानमा छ।
मनसुन बाहिरिए पनि मौसममा जुनसुकै बेला परिवर्तन आउन सक्ने भएकाले किसान पाकेको धान छिटो भित्र्याउन लागेका छन्। बेमौसमी वर्षा भए धानका बाला झर्ने, बाली भिज्ने र उत्पादनको गुणस्तरमा असर पर्ने जोखिम रहन्छ। त्यसैले मौसम अनुकूल रहेका बेला धान काटेर सुरक्षित राख्न किसानले प्राथमिकता दिएका छन्।
धान भक्तपुरका किसानको प्रमुख खाद्यान्न बालीमध्ये एक हो। रोपाइँ, गोडमेल र सिँचाइदेखि बाली तयार पार्नेसम्म महिनौँ मेहनत गरेका किसानका लागि धान भित्र्याउने समय महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। यस समयमा बाली सुरक्षित गर्न सक्नुले परिवारको वर्षभरिको खाद्यान्न व्यवस्थापनमा समेत प्रभाव पार्छ।
दशैंमा रातो टीका, जमरा र आफन्तसँगको भेटघाटलाई विशेष महत्त्व दिइन्छ। तर, किसानका लागि पाकेको बाली समयमै भित्र्याउनु पनि उत्तिकै आवश्यक छ। त्यसैले कतिपय किसान धान काट्ने र भण्डारण गर्ने काम सकेपछि मात्रै चाडपर्वको रमझममा सहभागी हुने योजनामा छन्।
भक्तपुरका खेतमा पहेँलपुर धानका बाला झुलिरहेका छन्। शहरका बजारमा दशैंको किनमेल चलिरहँदा खेतमा भने धान काट्ने, भारी बोक्ने र थ्रेसर लगाउने काम भइरहेको छ। यसले चाडपर्वको खुसीसँगै नेपाली कृषि जीवनको मौलिकता र किसानको श्रमलाई पनि उजागर गरेको छ।
📸 तस्बिर स्रोत: नेपाल फोटो लाइब्रेरी
