Nepal Purbadhar

बिहिबार, अशोज १३, २०७९
Thursday, September 29, 2022

बिहिबार, अशोज १३, २०७९
Thursday, September 29, 2022
नेपाली कांग्रेसको ऊर्जा नीति र चुनावी घोषणापत्रमा समेट्नु पर्ने मुद्दा ८ वर्षभित्र ३३ लाख घरधुरीमा विद्युतीय चुल्हो पुर्याउने कार्ययोजना निर्माण सुदूरपश्चिम प्रदेश राजधानी घोषणाका ४ वर्षमा पनि पूर्वाधारका काम अघि बढन सकेनन् अन्नपूर्ण पदमार्गमा पर्यटकीय चहलपहल बढ्दै, २०२२ मा अहिलेसम्म ७ हजार २१३ विदेशी पर्यटक आए बजेट पारदर्शितामा नेपाल १२ स्थान तल झर्यो, नागरिक सहभागितामा भने दक्षिण एशियामै उत्कृष्ट अवस्था ठिक नभएका २५ सवारी साधन ट्राफिक प्रहरीको कारवाहीमा, १४ नियन्त्रणमा कोषले हिमाल दोलखा हाइड्रोपावरको हकप्रद शेयरको प्रत्याभुति गर्ने हरित हाइड्रोजनमा लगानी भित्र्याउन ‘नेपाल ग्रीन हाइड्रोजन समीट’ गर्दैछाैंः घले

१२ हजारले चुमे सगरमाथा, सबैभन्दा धेरै अमेरिकी नागरिक


काठमाडाैं । आगामी २९ मे २०२२ मा सगरमाथामा मानव पाइला टेकेको ६९ वर्ष पुरा हुर्दैछ । सन् १९५३ मे २९ तारिखका दिन विश्वको सर्बोच्च शिखर सगरमाथाको शिखरमा नेपाली नागरिक तेन्जिङ नार्गे शेर्पा र न्यूजिल्याण्डाका नागरिक सर एडमन्ड हिलारीले पाइला टेक्न सफल भएका थिए । आरोहण गरेको मे २९ लाई नेपाल सरकारले अन्तराष्ट्रिय सगरमाथा दिवसका रुपमा मनाउँदै आएको छ ।

सन् १९५३ देखि हालसम्म पर्यटन विभागको तथ्याङ हेर्दा करिव १२ हजार भन्दा बढि आरोहीले सगरमाथाको शिखरमा चुम्न सफल भएका छन् । सन् १९५३ देखी २०१६ सम्म ५ हजार ३ सय र सन् २०१६ यता हाल सम्म ७ हजार बढिले सगरमाथाको आरोहण गरेको विभागले जनाएको छ । जारी सिजन सन् २०२२) का लागि २ बैशाख २०७९ शुक्रबार सम्म २ सय ६२ जनाले आरोहण अनुमति लिएका छन् ।

नेपाल पर्वतारोहण संघका पूर्व अध्यक्ष आङछिरिङ शेर्पा सगरमाथाको चुचुरोमा पाईला टेक्नेक्रम प्रत्येक वर्ष बढ्दोक्रममा रहेको बताउँछन् । शेर्पाका अनुसार, ६९ वर्षको यो अबधीमा सगरमाथा आरोहणकै क्रममा मृत्यू हुनेको संख्या भने ३ सय २५ पुगेको छ ।

नेपाल पर्यटन विभागको तथ्याङक अनुसार पहिलो महिला आरोही जापानी नागरिक जुनको ताबेइ ले सन् १९७५ मे १६ मा सगरमाथाको चुचुरोमा पाइला टेकेकी थिइन । विभागको तथ्याङक अनुसार सन् १९७५ देखी सन् २०१६ सम्म ३ सय २३ जना महिलाहरुले आरोहण गरेका छन् । प्रथम नेपाली महिला भने पासाङल्हामु शेर्पा हुन् ।

सबैभन्दा बढि आरोहण गर्ने देशको सूचीमा अमेरीकन नागरिकले रहेका छन् ।

हालसम्मकै सबैभन्दा बढी २५ औं पटक सफल आरोहण गर्नेमा पुरुषतर्फ कामीरिता शेर्पा छन् भने महिलातर्फ लाप्पा शेर्पाले गत वर्ष ९ पटक सगरमाथाको गरेर विश्वमा नयाँ कृतिमानी कायम गरेकी छिन् । कामरिताले २६ औ पटक आरोहणको लागि यो सिजनको लागि पनि अनुमति लिएका छन् । अहिले उनी आरोहण गर्ने क्रममा रहेका छन् ।

विदेशीलाई ११ हजार डलर र नेपालीलाई ७५ हजार रुपैयाँ तिर्नुपर्ने

सगरमाथा आरोहणका लागि विदेशीले आरोहण अनुमति लिन प्रतिव्यक्ति ११ हजार अमेरिकन डलर रोयल्टी तिनुपर्ने कानूनी व्यवस्था छ । नेपालीको हकमा प्रतिव्यक्ति ७५ हजार नेपाली रुपियाँ रोयल्टी तिर्नुपर्छ ।

सगरमाथा आरोहणको थालनी

सन् १८५५ मा नै सगरमाथाको उचाइ ८ हजार ४० मिटर रहेको तथ्य प्राप्त भएपछि सन् त्यही वर्ष आरोहणका लागी बेलायतीहरुले प्रयास थालेका थिए । तर, सगरमाथा आरोहणको पहिलो प्रयास सन् १९२१ मा बेलायती सेनाका लेफ्टिनेन्ट कर्नेल चाल्र्स हवार्ड बरीको टोलीले गरेको इतिहास छ ।

अंग्रेज टोलीले सन् १९२० मा अनुमति पाएपछि सन् १९२१ मा पहिलो पटक सगरमाथा ओारेहणको लागि उक्लिएको थियो । सन् १९२१-३८को समयमा सगरमाथा आरोहणको लागि दुई पटक प्रयास भएपनि आरोहण दलका डा. एएम कल्लसको मृत्यु भएको थियो । सन् १९५०-५१ मा बेलायती आरोहण दलले र सन् १९५२ मा स्वीस आरोहण दलले नेपाल हुदैं आरोहण प्रयास गरेको भएपनि सफलता हात पार्न सकेनन् ।

यसरी पटक पटकको प्रयासपछि ३० वर्षको अन्तरालमा सन् १९५३ मे २९ मा सगरमाथा आरोहणको सफलता हात परेको थियो । नेपाली नागरिक तेन्जिङ नोर्गे शेर्पा र न्युजिल्यान्डका नागरिक एडमन्ड पर्सिभल हिलारीले सगरमाथा आरोहणमा प्रथम पटक सफलता प्राप्त गरेका थिए । यो ६९ वर्षको अबधिमा सगरमाथा आरोहण गरेर धेरै रेकर्ड दर्ता भएका छन् । सन् १९७५ मे १६ मा महिला आरोहीले सगरमाथा आरोहण गरी जापानी नागरिक जुनको ताबेईले रेकर्ड दर्ता गराएकी थिएन् ।

सगरमाथाको उचाइ ८८४८.८६ मिटर

नेपालले पहिलो पटक आफ्नै साधनस्रोतको उपयोग गरेर सगरमाथाको उचाइ मापन गरेको थियो । नेपाल र चीन सरकारले संयुक्त कार्यक्रम गरी ८,८४८ मिटर रहेको सगरमाथाको उचाइ ८६ सेन्टिमिटर बढेको पाइयो । दुवै देशका टोलीले उचाई मापन गरेर २३ मंसिर २०७७ विश्वको सर्वोच्च शिखर सगरमाथाको उचाइ ८६ सेन्टिमिटर बढेको सार्वजनिक गरिएको थियो । त्यसअघि सन् १९५४ मा ‘सर्भे अफ इन्डिया’ले सार्वजनिक गरेको ८,८४८ मिटरलाई आधिकारिक मानिदै आएको थियो ।


Read Previous

विद्युतीय कुकरबाट पकाउँदा ६ रुपैयाँ मात्र

Read Next

आइसीटी पहुँचले नागरिककाे जीवनस्तरमा परिवर्तन

Leave a Reply

Your email address will not be published.