Nepal Purbadhar

बुधबार, अशोज १२, २०७९
Wednesday, September 28, 2022

बुधबार, अशोज १२, २०७९
Wednesday, September 28, 2022
बजेट पारदर्शितामा नेपाल १२ स्थान तल झर्यो, नागरिक सहभागितामा भने दक्षिण एशियामै उत्कृष्ट अवस्था ठिक नभएका २५ सवारी साधन ट्राफिक प्रहरीको कारवाहीमा, १४ नियन्त्रणमा कोषले हिमाल दोलखा हाइड्रोपावरको हकप्रद शेयरको प्रत्याभुति गर्ने हरित हाइड्रोजनमा लगानी भित्र्याउन ‘नेपाल ग्रीन हाइड्रोजन समीट’ गर्दैछाैंः घले पश्चिम सेती अध्ययन अनुमतिपत्रका लागि भारतीय कम्पनीको आवेदन निजी क्षेत्रलाई विद्युत व्यापारको अनुमति दिन अध्यादेश (यस्ता छन् विद्युत व्यापारका प्रावधानहरु) कोटेश्वर–सूर्यविनायक सडकमा प्राधिकरणले जोड्यो स्मार्ट बत्ती, झिलिमिली बन्यो सडक २ अर्ब बढी लगानीमा भरतपुर महानगरकाे ढल व्यवस्थापन गरिने

सडक पुल निर्माण सम्पन्न हुनुअघि नै चर्किने समस्या बढ्दै, समाधान के ?


कर्णाली प्रदेशको कालिकोट जु्म्ला जोड्ने सिञ्जा खोला पुल प्राविधिक रुपमा त्रुटिपूर्ण देखिएको छ । सडक विभागका अनुसार त्यो पुल प्रयोग गर्न जोखिमयुक्त छ ।

किनकि पुल निर्माण सम्पन्न भएर निर्माण कम्पनी सूर्य कन्स्ट्रक्शन फर्मले सडक विभागलाई बुझाउनु अघि नै चर्किएको छ । पुल प्राविधिक रुपमा स्वीकार गर्न नसकिने र स्वीकार नगर्ने सडक विभागका महानिर्देशक अर्जुनजंग थापाको भनाइ छ ।

गत बुधबार (११ साउन) संघीय संसदका विकास तथा प्रविधि समितिमा भएको छलफलमा विभागका महानिर्देशक थापाले के कारणले पुल चर्किएको हो भनेर अध्ययन गर्न टोली पठाउने तयारी समेत गरेको जानकारी गराए । पुलमा जति क्षमताको कंक्रिट हुनुपर्ने हो त्यो नभएपछि चर्किएको हुनसक्ने वा पुलमा केवल तारले कस्नुअघि नै संरचना हल्लिएर समस्या आएको हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ ।

सिञ्जा खोला पुल निर्माण विश्व बैंकको ऋण सहयोगमा गर्ने गरी काम अघि बढेको थियो । तर, विश्व बैंकले ऋण दिने समयावधी सम्पन्न भइसक्दा समेत काम नभएपछि नेपाल सरकारको स्रोतबाट काम सम्पन्न गर्ने गरी काम अघि बढाएको थियो ।

कुल ४० मिटर लम्बाईको यो पुलको डिजाइन सडक विभागले नै गरेको हो भने त्यस डिजाइनमा आधारित भएर सूर्य कन्स्ट्रशनले फर्मले निर्माण गरेको हो । निर्माण कम्पनीले चर्किएको समस्या समाधान हुनेगरी पुन निर्माण गर्न सहमति गरिसकेको सडक विभागको भनाइ छ ।

सडक विभागका प्राविधिकहरुको अवलोकनले अहिले बनेको पुलको संरचना पूर्ण रुपले भत्काएर नयाँ निर्माण गर्नुको विकल्प छैन । नयाँ निर्माणको लागि थप लागत विभागले उपलब्ध गराउनेछैन, यसअघिकै ठेक्का रकमबाट निर्माण गर्नुपर्नेछ ।

यस्तो समस्या देशका अन्य पुलमा पनि बढेको छ । सडक विभागका महानिर्देशक थापाका अन्ुसार प्रत्येक वर्ष करिब २ दर्जन पुलमा चर्किने समस्या आउने गरेको छ । त्यसरी आएका समस्यालाई अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग गरेर न्यूनिकरण गर्न सकिन्छ । तर, निर्माणाधीन पुल नै किन चर्किरहेका छन त ?
पुल चर्किनुको प्राविधिक कारण

सडक विभागले करिब एक दशक अघिसम्म पनि अधिकांश २५ मिटरभन्दा लामा पुल निर्माण गर्दैनथ्यो । यो लम्बाइसम्मको पुललाई सामान्यतया सिमेण्टको कंक्रिट र छडको प्रयोग गर्दा हुन्थ्यो । तर, पछिल्ला समय २५ मिटरभन्दा लामो पुल निर्माण गर्न थालेको छ । यस्ता पुल निर्माण गर्दा संरचनामा कंक्रिटको साथै झोलुङ्गे पुलमा प्रयोग हुने लठ्ठाजस्तै तार (जसलाई केवल पनि भनिन्छ) कंक्रिटमा छिराउने र कस्ने काम गरिन्छ ।

त्यसरी छिराउने प्वाल कंक्रिट गर्दा नै छेडिएको हुन्छ । त्यही प्वालबाट केवल छिराएर दुवैतर्फबाट तानेर कस्ने र ‘एन्करेज’ ले ब्लक गर्ने गरिन्छ । यो काम कंक्रिट गरेको २८ दिन पुगेपछि मात्र गर्नुपर्छ । किनकि त्यो अवधीसम्ममा कंक्रिट जमिसकेको (बलियो) भइसक्छ ।

तर, कहिलेकाँही मौसम प्रतिकुल हुँदा, पानी परिरहँदा कंक्रिट बलियो भइसकेको हुदैन । यस्तो अवस्थामा पुलको दुवैतर्फ कंक्रिटमा केवल छिराएर तान्दा समस्या आउँछ । योभन्दा पनि जोखिम त केवल तार छिराएर कस्नुअघि नै संरचनालाई अड्याउन आधारमा रहेको टेको हल्लियो वा केही कारणले संरचना हलचन हुने वित्तिकै पुल चर्किन थाल्छ ।

यसकारण कंक्रिट ढलान गरेपछि केवल तार छिराएर कस्नुअघिसम्मको अवधी जोखिमयुक्त हुन्छ । त्यस अवघिमा निर्माण गरिएको संरचना हल्लियो भने पुल चर्कन्छ ।

जोखिम घटाउने उपाय के ?

अहिले पुल निर्माण गर्ने स्थानमा भन्दा बाहिर नै पुलको विम (संरचना) तयार गरी क्रेनले पुल चाहिएको ठाउँमा लैजाने प्रविधि आइएसकेको छ । तर, त्यो प्रविधि नेपालमा अझै उपलब्ध छैन । अहिले पुलको विमलाई बोकेर लैजाने क्रेन नेपालमा छैन । अत्यावश्यक पर्यो भने भारतबाट ल्याउनुपर्ने अवस्था छ ।

पुल निर्माण गर्दा सजिलो ठाउँमा पुलको विम (संरचना) २८ दिन लगाएर तयार गर्ने र त्यसलाई पुल चाहिएको ठाउँमा लगेर टाँस गर्ने हो भने जोखिम न्युन हुने विज्ञहरुको भनाइ छ । त्यस्तो प्रविधि नेपालसँग भयो भने वर्खाको समयमा पनि काम गर्न सकिने सडक विभागका महानिर्देशक थापाको भनाइ छ । त्यति मात्र होइन, २४ सै घण्टा काम गर्न सकिनेछ । यसकारण अत्याधुनिक प्रविधि प्रयोगलाई प्रवद्र्धन गर्दा यो समस्या कम हुदै जाने र लागत र समयको पनि बचत गर्न सकिनेछ ।

साथै हरेक वर्ष जसरी निर्माण सम्पन्न हुने वित्तिकै वा निर्माणको अन्तिम चरणमा पुग्दा पुल चर्किने गरेका छन्, त्यो समस्या र जोखिमबाट जोगिन सकिने थियो । यति मात्र होइन, पुल चर्किएको कारण जसरी देशले लागत र समय खर्च गरिरहनु परेको छ । त्यसबाट छुटकारा पाउन सकिन्थ्यो । यसले निर्माण व्यवसायी र सरकारलाई पनि सहयोग पुग्ने थियो ।

सबैभन्दा महत्वपूर्ण विषय त उपभोक्ता जसको लागि भनेको पुल निर्माण गरिएको हो । उनीहरुले समयमै सुविधा उपभोग गर्न पाउने थिए ।


Read Previous

सेती नदीको ७० प्रतिशत निर्माण सकियो,९ महिनामा विद्युत उत्पादन

Read Next

पश्चिम सेती भारतीय कम्पनीले लिए लगत्तै प्रसारण लाइनले गति लिँदै

Leave a Reply

Your email address will not be published.